kid-looking-out-window
در قوانین ایران سخنی از فرزندپذیری یا فرزندخواندگی وجود ندارد. فرزندپذیری تاکنون بر اساس قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست که در ۲۹ اسفند ۱۳۵۳ مصوب شد، انجام می‌شد. این قانون با پیشنهاد سازمان بهزیستی کشور  تغییر کرده و پس از تایید شورای نگهبان در ماراتن بین مجلس و شورای نگهبان نهایی شد و دولت آن را ابلاغ کرده است. تصویب قانون جدید باعث شده است که شرایط فرزند‌پذیری مبهم‌تر و دشوارتر شود. خانواده‌های فرزندپذیر دشواری‌ها و ناامنی‌های روانی و عاطفی بیشتری داشته باشند و زندگی در بحران را تجریه کنند. متاسفانه با وجود ادعای بهبود شرایط کودکان بدسرپرست، در عمل شرایط این کودکان بهبود نیافته است و همچنان کودکان بدسرپرست در چنبره‌ی قدرت ولی قهری هستند.

قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست مصوب ۱۳۵۳/۱۲/۲۹

ماده ۱  هر زن و شوهر مقیم ایران می توانند با توافق یکدیگر ، طفلی را با تصویب دادگاه و طبق مقررات این قانون سرپرستی نمایند.

ماده ۲  این سرپرستی به منظور تأمین منافع مادی و معنوی طفل برقرار می گردد ولی در هر حال از موجبات ارث نخواهد بود.

ماده ۳  تقاضانامه سرپرستی باید مشترکاً از طرف زن و شوهر تنظیم و تسلیم دادگاه شود و دادگاه در صورت احراز شرایط ذیل قرار سرپرستی طفل را برای دوره آزمایشی صادر می‌کند. الف . پنج سال تمام از تاریخ ازدواج آنها گذشته و از این ازدواج صاحب فرزند نشده باشند. ب . سن یکی از زوجین حداقل ۳۰ سال تمام باشد. ج . هیچ یک از زوجین دارای محکومیت جزایی مؤثر به علت ارتکاب جرایم عمدی نباشند. د . هیچ یک از زوجین محجور نباشند. هـ . زوجین دارای صلاجیت اخلاقی باشند. و . زوجین یا یکی از آنها دارای امکان مالی باشند . ز . هیچ یک از زوجین مبتلا به بیماری‌های واگیر صعب‌العلاج نباشند. ح . هیچ یک از زوجین معتاد به الکل یا مواد مخدر و سایر اعتیادات مضر نباشند.

تبصره ۱ : باردار شدن زوجه با تولد کودک در خانواده سرپرست در دوران آزمایشی یا پس از صدور حکم موجب فسخ سرپرستی نخواهد بود.

تبصره ۲ : هرگاه زوجین به دلایل پزشکی نتوانند صاحب فرزند شوند دادگاه می تواند آنان را از شرایط بند الف و ب این ماده معاف نماید.

ماده ۴ : قبل از صدور حکم سرپرستی دادگاه با کسب نظر مؤسسه یا شخصی که کودک تحت سرپرستی موقت اوست طفل را با صدور قرار دوره آزمایشی به مدت شش ماه به زوجین سرپرست خواهد سپرد. عدم موافقت افراد یا مؤسسات مذکور در صورتی که به تشخیص دادگاه به مصلحت کودک نباشد قابل ترتیب اثر نخواهد بود. در مدت دوره آزمایشی دادگاه مجاز است بنا به تقاضای دادستان یا انجمن ملی حمایت کودکان یا مؤسسه‌ای که طفل قبلا در آنجا تحت سرپرستی بوده است و یا رأساً در اثر تحقیق به وسائل مقتضی دیگر قرار صادره را فسخ نماید. زوجین سرپرست در مدت آزمایشی حق دارند انصراف خود را اعلام کنند و در این صورت دادگاه قرار صادره را فسخ خواهد نمود.

تبصره : قرار دادگاه در مورد برقراری دوره آزمایشی و فسخ آن فقط قابل رسیدگی پژوهشی است.

ماده ۵ : دادگاه در صورتی حکم سرپرستی صادر خواهد نمود که درخواست کنندگان سرپرستی به کیفیت اطمینان بخشی در صورت فوت خود هزینه ترتیب و نگاهداری و تحصیل طفل را تا رسیدن به سن بلوغ تأمین نمایند.

تبصره : هرگاه وجوه یا اموالی از طرف زوجین سرپرست به طفل تحت سرپرستی، صلح شده باشد در صورت فوت طفل وجوه و اموال مذکور از طرف دولت به زوجین سرپرست تملیک خواهد شد.

ماده ۶ : طفلی که برای سرپرستی سپرده می شود باید دارای شرایط زیر باشد. الف. سن طفل از ۱۲ سال تمام کمتر باشد. ب. هیچ یک از پدر یا جد پدری یا مادر طفل شناخته نشده یا در قید حیات نباشند و یا کودکانی باشند که به مؤسسه عام‌المنفعه سپرده شده و سه سال تمام پدر یا مادر یا جد پدری او مراجعه نکرده باشند.

تبصره : کسانی که کودکان واجد شرایط را قبل از تصویب این قانون تحت سرپرستی گرفته‌اند در صورتی که از جهات اخلاقی و مادی واجد شرایط باشند به تشخیص دادگاه نسبت به سایر متقاضیان در مورد این کودکان حق تقدم دارند و در این حالت شرط سن نیز برای طفل و سرپرست او رعایت نخواهد شد.

ماده ۷ : دادگاه صلاحیت‌دار برای رسیدگی به کلیه امور مربوط به این قانون دادگاه حمایت خانواده محل اقامت درخواست‌کننده است.

ماده ۸ : دادگاه از نظر رسیدگی به امر سرپرستی موضوع این قانون تابع مقررات حمایت خانواده است.

ماده ۹ : احکام صادر در کلیه امور مربوط به سرپرستی قابل رسیدگی پژوهشی و فرجامی است.

ماده ۱۰ : متقاضیان می‌توانند با تصویب دادگاه و با رعایت مقررات این قانون کودکان متعددی را سرپرستی نمایند.

ماده ۱۱ : وظایف و تکالیف سرپرست و طفل سرپرستی او از لحاظ نگاهداری و تربیت و نفقه و احترام نظیر حقوق و تکالیف اولاد و پدر و مادر است.

تبصره : اداره اموال و نمایندگی قانونی طفل صغیر به عهده سرپرست خواهد بود مگر آن که دادگاه ترتیب دیگری اتخاذ نماید.

ماده ۱۲ : در مواردی که اختلاف زناشویی زوجین سرپرست منجر به صدور گواهی عدم امکان سازش می شود دادگاه در مورد طفل تحت سرپرستی به ترتیب مقرر در قانون حمایت خانواده اقدام خواهد کرد.

ماده ۱۳ : مقررات قانون احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در مورد فرزندخواندگی به اعتبار خود باقی است.

ماده ۱۴ : مفاد حکم قطعی سرپرستی به اداره ثبت احوال ابلاغ و در اسناد سجلی زوجین سرپرست و طفل درج و شناسنامه جدیدی برای طفل فقط با مشخصات زوجین سرپرست و نام خانوادگی زوج صادر خواهد شد.

ماده ۱۵ : خروج طفل صغیری که برای سرپرستی به کسی سپرده شده در دوره آزمایشی از کشور منوط به موافقت دادستان محل خواهد بود.

ماده ۱۶ : سرپرستی که به موجب این قانون برقرار می شود فقط در موارد ذیل قابل فسخ است. ۱- تقاضای دادستان در صورتی که سؤ رفتار یا عدم اهلیت و شایستگی هر یک از زوجین سرپرست برای نگاهداری و تربیت طفل تحت سرپرستی محرز باشد. ۲- تقاضای سرپرست در صورتی که سؤ رفتار طفل برای هر یک از آنان غیر قابل تحمل باشد. همچنین در موردی که سرپرست قدرت و استطاعت برای تربیت و نگاهداری طفل را از دست داده باشد. ۳- توافق طفل بعد از رسیدن به سن کبر با زوجین سرپرست یا موافقت زوجین سرپرست با پدر و مادر واقعی طفل صغیر.

ماده ۱۷ : قبل از صدور حکم فسخ سرپرستی دادگاه در هر مورد سعی خواهد نمود که اقدامات لازم در جهت سرپرستی به عمل آورد. در صورت صدور حکم فسخ سرپرستی و قطعیت آن مراتب به وسیله دادگاه صادرکننده حکم برای تصحیح شناسنامه و اسناد مربوط به اداره ثبت احوال اعلام می‌شود. قانون فوق مشتمل بر هفده ماده و شش تبصره پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز شنبه ۱۳۵۳/۱۲/۲۴ در جلسه فوق‌العاده روز پنجشنبه بیست و نهم اسفند ماه سال ۱۳۵۳ شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

ممكن است اين موارد را هم بپسنديد!

۹ پاسخ

  • زهرا۴ تیر, ۱۳۹۲ در ۴:۲۶ ب.ظ

    سلام تو قانون که چیزی در مورد ناباروری چیزی نوشته نشده,س چرا یکی از شرایط داشتن گواهی ناباروری از پزشک زنان هست؟؟

    لطفا زود جواب بدید

    پاسخ دادن
    • مدير سايت۴ تیر, ۱۳۹۲ در ۴:۵۱ ب.ظ

      در قانون تصريح شده است كه اگر زن و شوهري 5 سال پس از ازدواج فرزندي نداشته باشند، مي‌توانند تقاضاي فرزندخواندگي بكنند. قبل از گذشت 5 سال ز ازدواج براي تصديق ناباروري به پزشكي قانوني ارجاع داده مي‌شود. بعد از اين مدت، گواهي پزشك زنان كه مراحل درماني را نوشته باشد، كفايت مي‌كند. اين موضوع در روش اجرايي بهزيستي است. گرفتن اين گواهي هم كار ساده‌اي است.

      پاسخ دادن
  • زهرا۴ تیر, ۱۳۹۲ در ۶:۰۹ ب.ظ

    واقعا از پاسخ سریع شما غافلگیر شدم
    خیلی خیلی از راهنمایی تون ممنونم
    میشه در مورد شرایط من هم نظر بدید که آیا شامل فرزند خواندگی میشم یانه؟

    من در حال حاضر باردارم و دوست داشتم که بچه خودمون رو با یه فرزندخوانده با هم بزرگ کنیم میخواستم بدونم اگه اقدام کنیم به نتیچه میرسیم یا نه؟ همه شرایط دیگه رو داریم

    پاسخ دادن
    • مدير سايت۴ تیر, ۱۳۹۲ در ۸:۳۲ ب.ظ

      پاسخ اين پرسش يك بله يا خير ساده نيست. اگر متن قانون مصوب 1353 را بخواني، تصريح كرده است كه زن و مردي كه فرزندي زيستي نداشته باشند، مي‌توانند كودكي را به فرزندي بگيرند. اما قانون جديدي در راه است كه حداكثر تا چند ماه ديگر نهايي مي‌شود. با قانون جديد زن و مردي كه يك فرزند دارند نيز، مي‌توانند در اولويت بعد از زن و مرد بدون فرزند، درخواست فرزندخواندگي كنند. ظاهرن با قانون جديد شما مشكلي نخواهيد داشت. ولي براي هر كودكي كه طبق قانون مي‌توان به خانواده‌ي فرزندپذير واگذار كرد، 7 زوج در صف هستند. با اين حساب، در عمل هيچ وقت زن و مردي كه يك فرزند دارند، در اولويت قرار نمي‌گيرند يا در بهترين حالت سال‌هاي بسيار بايد منتظر بمانند. پس پاسخ مي‌تواند اين باشد، در حال حاضر پاسخ منفي است و با تصويب قانون جديد، تنها به شما مي‌گويند مي‌تواني درخواست كني، اما نتيجه‌بخش نخواهد بود.
      اينها كه گفتم براي وقتي است كه بخواهيد سرپرستي دايم يك كودك را بپذيريد. از هر 10 كودكي كه تحت پوشش بهزيستي هستند تنها 1 كودك را مي‌توان به سرپرستي دايمي سپرد. اين كودكان بدون سرپرست هستند. كودكان بدسرپرست با عنوان سرپرستي موقت به خانواده‌ها سپرده مي‌شود. تفاوتش اين است كه سرپرستي موقت است و اگر شرايط خانواده‌ي زيستي كودك براي سرپرستي وي مناسب شود، به خانواده‌ي زيستي خود بازمي‌گردد. نامش هم در شناسنامه‌ي شما نمي‌آيد. معمولن هم سن اين كودك‌ها كمي بيشتر است. اين روش يك ريسك بزرگ دارد؛ وابستگي عاطفي به كودك و رفتن او به خانواده‌ي زيستي خود. اما در عمل احتمال اين اتفاق كمتر از پنجاه است. اگر كودك به مدت 3 سال تخت سرپرستي موقت شما باشد و سن كودك پس از آن كمتر از 12 سال باشد، مي‌توانيد سرپرستي دايم او را بگيريد. براي امين موقت شدن نيازي نيست كه منتظر قانون جديد بمانيد. درباره‌ي آن در همين جا توضيحاتي آمده است.
      اميدوارم كه پاسخ را سريع و كامل داده باشم!

      پاسخ دادن
  • زهرا۵ تیر, ۱۳۹۲ در ۸:۲۶ ق.ظ

    خسته نباشید از راهنمایی هاتون خیلی خیلی تشکر میکنم خیلی کامل بود
    ممنونم که وقتتون رو در اختیار من گذاشتید تا به سوال من جواب بدید
    ولی با این توضیحات فکر میکنم که بچه ای به ما نمیرسه به هر حال خوشحال میشم که هیچ بچه ای بدون سرپرست نمیمونه من این چند مدت به بهزیستی محل سکونتمون هم سر زده بودم
    راستی یه نکته بگم که خوشحال بشید در کل استان زنجان تعداد کودکان بدون سرپرست از 40 بچه پایین تره من که کلی خوشحال شدم به امید روزی که هیچ بچه ای بدون سرپرست نباشه
    همیشه سلامت و موفق باشید

    پاسخ دادن
  • نسترن۱۵ دی, ۱۳۹۲ در ۶:۴۹ ب.ظ

    سلام خسته نباشین ، میخواستم در مورد قانون جدیدی که همه جا حرفش هست بپرسم. اینکه توی شناسنامه ی بچه ای که به فرزندی گرفته میشه ، مینویسن فرزند خونده ؟ بعدشم در مورداین قانون جدید همون ازدواج فرزند خونده با والدین بدونم ؟ که چجوری میشه بهش اعتراض کرد ؟
    آخه وقتی یه بچه رو میخوایم مثل مثل فرزند خودمون بزرگش کنیم ازش مراقبت کنیم . این قانونا ها دیگه چی هستن که میزارن به خداااا اینقدر داغون شدم

    پاسخ دادن
    • مدير سايت۱۵ دی, ۱۳۹۲ در ۸:۳۹ ب.ظ

      در مورد قانون جدید به پرونده‌ی آن مراجعه کنید. در آنجا متن قانون جدید به همراه چند مقاله که به بررسی تطبیقی آن با قانون مصوب ۱۳۵۳ پرداخته است، منتشر شده است.
      در خصوص درج نام فرزندخوانده و نحوه انجام آن قانون جدید بر مشخص کردن فرزندخواندگی در شناسنامه تاکید دارد اما شیوه‌ی آن هنوز روشن نشده است و تا ابلاغ آیین‌نامه اجرایی آن باید صبر کرد.

      پاسخ دادن
  • مهدی۱۶ مرداد, ۱۳۹۳ در ۲:۰۴ ب.ظ

    سلام یه زوجی به بنده مراجعه نمودند و بیان داشتند که فرزندی را در سال گذشته از پدر معتادش برای خودشان گرفته اند وحال فرزند اناث و یکساله هست زوجه گواهی عدم امکان بارداری دارد +گواهی متخصص زنان +حداقل 30سال دارند 5سال از ازدواج گذشته وفرزندی هم ندارند حال راهکار چیست؟؟؟؟به نظر شما میتوان تقاضای سرپرستی این کودک که خودشان یکسال بزرگش کردند رابخواهند و نتیجه ش تقریبا؟؟؟؟؟

    پاسخ دادن
    • مدير سايت۱۷ مرداد, ۱۳۹۳ در ۲:۴۶ ب.ظ

      من اطلاعات حقوقی کافی ندارم که نظر بدهم. در قانون چنین امری پیش‌بیینی نشده است اما بالاخره راه‌هایی وجود دارد که بتوان برای فرزندشان شناسنامه بگیرند. بهتر است با یک وکیل مطلع در این زمینه مشورت کنند.

      پاسخ دادن

ارسال ديدگاه

لطفا نام خود را وارد كنيد! لطفا آدرس ايميل را صحيح وارد كنيد! لطفا پيام را وارد كنيد!