331313از حدود ۱۰ هزار کودکی که در مراکز بهزیستی زندگی می‌کنند، تنها ۱۳ درصد آنها شرایط فرزندخواندگی را دارند. این کودکان به سرعت به خانواده‌های فرزندپذیر سپرده می‌شوند، اما سرنوشت ۸۷ درصد دیگر ادامه‌ی زندگی در مراکز بهزیستی است.
طبق قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست  مصوب ۱۳۵۳  (و قانون جدید که در ۱۳۹۲ نهایی خواهد شد)، تنها کودکانی را به سرپرستی دایم خانواده‌ی فرزندپذیر در می‌آیند که پدر، مادر و جد پدری آنها شناخته شده و یا در قید حیات نباشد و کسی از خانواده‌ی وی نیز سرپرستی وی را قبول نکرده باشد. در قانون جدید، وجود وصی که پدر یا جد پدری تعیین کرده باشند نیز، مانع واگذاری سرپرستی دایم است. البته این کودکان بدسرپرست، در صورتی که پدر، مادر یا جدپدری آنها به مدت ۳ سال (در قانون جدید این مدت به ۲ سال کاهش می‌یابد) برای سرپرستی کودک مراجعه نکرده باشد، می‌توانند به سرپرستی دایم سپرده شوند. اما در عمل این کودکان، همچنان در مراکز بهزیستی می‌مانند. با توجه به این که بیش از ۹۵ درصد خانواده‌های فرزندپذیر می‌خواهند کودکی زیر ۱ سال را به فرزندی بگیرند، دوره‌ی انتظار دو ساله برای این کودکان به معنای از دست دادن شانس خانواده داشتن است.
اما هنوز راهی برای خانواده داشتن این کودکان وجود دارد. سرپرستی این کودکان به طور موقت به خانواده‌های متقاضی سپرده می‌شود. این خانواده‌ها که به آنها امین موقت می‌گویند، کودکانی را که والدین‌شان به هر دلیل توانایی نگهداری از آنها را ندارند به کانون خانواده‌شان می‌‌آورند و تا زمانی که والدین شان صلاحیت لازم را به دست نیاورده‌اند، در کنار خود نگه می‌دارند. اما بیشتر خانواده‌ها علاقه‌ای به امین موقت شدن ندارند. دلیل این بی‌رغبتی را می‌توان در عوامل زیر خلاصه کرد.

  • مردم خیال می‌کنند حتما باید صاحب مادام‌العمر یک کودک شوند و به همین دلیل مایل نیستند کودکی را که ممکن است پس از مدتی از آنها جدا شود، بپذیرند. به عبارت دیگر آنها یک کودک را شش‌دانگ می‌خواهند. بسیاری از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند هویت کودک و حتی نام‌خانوادگی او را که قرار است وارد کانون خانواده‌شان شود، تغییر دهند و او را به تملک خود درآورند. در حالی که چنین کاری برای کودکان بدسرپرست عملی نیست.
  • مردم از تکالیف‌شان در خصوص این کودکان آگاهی ندارند. آنها خودشان را در برابر بدسرپرست‌ها و آینده‌شان مسئول نمی‌دانند و به همین علت برای تغییر سرنوشت آنها اقدامی نمی‌کنند.
  • قوانین و رویه‌ی حقوقی امین موقت شدن سخت و زمان‌بر است. حتی اگر خانواده‌ای حاضر شود سرپرستی موقت کودکی را قبول کند برخی قضات آن قدر فرآیند واگذاری موقت کودک را کش می‌دهند و حکم امین موقتی را به دلیل برخی پیچیدگی‌های قانونی و برداشت‌های متفاوت از مفاد قانونی به تعویق می‌اندازند که خانواده‌ها خسته می‌شوند و عطای سرپرستی موقت کودکی بدسرپرست را به لقایش می‌بخشند.

هر چند عامل سوم، از وجود دشواری‌هایی از امین موقت شدن خبر می‌دهد، اما در مجموع شرایط امین موقت شدن آسان‌تر از سرپرستی دایم است. برای مثال، صلح اموال لازم نیست و شرط سنی برای زوج‌ها گذاشته نمی‌شود. برای سرپرستی دایم یک کودک باید ۵ سال از زندگی مشترک زوج گذشته باشد و بچه‌دار نشده باشند؛ اما در سرپرستی موقت خانواده‌ها می‌توانند حتی با وجود داشتن فرزند، سرپرستی ۳ کودک بدسرپرست را نیز بپذیرند، البته به شرطی که تعداد اعضای خانواده از ۷ نفر تجاوز نکند.

کافی است از هر ۲۰۰۰ خانواده‌ی ایرانی تنها یک خانواده سرپرستی موقت یک کودک را بپذیرد تا همه‌ی این کودکان خانواده داشته باشند. شما می‌توانید یکی از ۲۰۰۰ خانواده باشید. نگران نباشید که فرزند شما ممکن است پس از مدتی به خانواده‌ی زیستی خود بازگردد. فرزند زیستی شما هم وقتی بزرگ می‌شود، ازدواج می‌کند و از پیش شما می‌رود، اما پیوندش با شما گسستنی نیست. چون دوستش داشته‌اید و این چیزی نیست که بتوان فراموش کرد. کودکی که یک سال، دو سال یا بیشتر با شما زندگی می‌کند، پیوندش با شما ناگسستنی است و اگر هم از پیش شما برود، قلبش با شماست و حتمن صدایش، آغوشش و دل‌خوشی‌ها و غم‌های آینده‌اش را هم با شما شریک می‌شود.

دلایل بی‌رغبتی مردم به سرپرستی موقت مستند به گفته‌های حمیدرضا الوند، مدیرکل امور کودکان و نوجوانان بهزیستی کشور است.

ممكن است اين موارد را هم بپسنديد!

۱۲ پاسخ

  • روزبه دانشور۸ خرداد, ۱۳۹۲ در ۸:۴۵ ب.ظ

    ما در یک مقطع به امین موقت شدن فکر کردیم (البته اگر درست متوجه شده باشم که معادل کلمه ی فاستر در انگلیسیه). این روش در آمریکا هم به نسبت بقیه ی روش ها ساده تر و بی دردسرتره. در ضمن یکی از ساده ترین و کم هزینه ترین و سریع ترین روش های به فرزندی گرفتن بچه ها همین از طریق امین موقته، به این صورت که اگر بعد از طی مدت زمانی پدر و مادر بیولوژیک بچه صلاحیت نگهداری از بچه رو پیدا نکردن، با رضایت خانواده ی امین موقت، بچه به سرپرستی دائم خانواده سپرده می شه. مشکل اصلی و در واقع نگرانی اصلی ما این بود که حدس زدیم دلبستگی خیلی زیادی بین ما و بچه درست خواهد شد و الزامن کنترلش در دست ما نخواهد بود. نتیجه این که از جدایی ترسیدیم و فکر کردیم احتمالن توان کنار اومدن با سختی بعد از جدایی احتمالی رو نخواهیم داشت (به هر حال فرزندخواندگی در این مورد قطعی نیست و احتمال جدا شدن بچه از خانواده وجود داره). شاید روزی دوباره به این موضوع فکر کنیم.

    پاسخ
    • مدير سايت۸ خرداد, ۱۳۹۲ در ۹:۲۲ ب.ظ

      تا حدي مي‌شه گفت كه امين موقت معادلي براي فاستر است. البته طبيعي است كه رژيم حقوقي متفاوت ايران و كشورهاي اروپاي غربي و آمريكاي شمالي، نمي‌شه گفت اين دو تا دقيقن يكي هستند. اما به هر حال بدسرپرستي كودك و واگذاري موقت سرپرستي ويژگي مشترك چيزي است كه در ايران امين موقت و در انگليسي فاستر صدا مي‌كنند.

      پاسخ
  • Shima۵ تیر, ۱۳۹۲ در ۲:۱۳ ب.ظ

    salam. man va hamsaram dar Malaysia zendegi mikonim. va 5 sal hast ke ezdevaj kardim. ma kheili alagheh mandim ke kodaki ro be farzandkhandegi ghabol konim vali hich kodom az shrayetesh ro nemidonim, modathast ke donbale in mozo hastim. ma mitonim bache dar beshim va moshkeli nadarim vali har do be tavafogh residim ke kodaki ro be farzand khandegi ghabol konim. mitonid be man etelaati dar morede in mozo bedid? mamnon misham mersi

    پاسخ
    • مدير سايت۵ تیر, ۱۳۹۲ در ۴:۴۷ ب.ظ

      شرايط فرزندپذيري در نوشته‌ي جداگانه‌اي آمده است. آن را در اينجا بخوانيد.
      شما كه در خارج از ايران زندگي مي‌كنيد، كمي داستان فرق مي‌كند. تفاوتش را هم مي‌توانيد اينجا ببينيد.
      درباره‌ي علت فرزند نداشتن، اگر بالاي 5 سال از ازدواج‌تان گذشته باشد، تحقيق نمي‌كنند. نامه‌اي از پزشك زنان كفايت مي‌كند.

      پاسخ
  • محمد۱۱ دی, ۱۳۹۲ در ۵:۲۷ ب.ظ

    این همه کودک بد سرپرست تو خیابون هاست پس دولت داره چکار میکنه!

    پاسخ
    • مدير سايت۱۱ دی, ۱۳۹۲ در ۶:۲۴ ب.ظ

      همین کودکان بدسرپرستی که در مراکز بهزیستی زندگی می‌کنند و نزدیک به ده هزار نفر می‌شوند از زندگی در خانواده محروم هستند. در حالی که می‌توانند در خانواده‌ای به صورت امین موقت زندگی کنند و زندگی در خانواده را تجربه کنند. کار دشواری است هم برای کودک و هم خانواده‌ی امین. اما ممکن است.
      در خصوص کودکان بدسرپرستی از جمله کودکان کار نیز باید گروه‌های غیردولتی شکل بگیرند. نیازی نیست دولت کاری بکند. اما متاسفانه دولت مانع‌تراشی برای فعالیت گروه‌های مردم‌نهاد می‌کند. همین عنادورزی نهان و آشکار با گروه‌های مردم‌نهاد و اجازه‌ی سازمان‌دهی به آنها از سوی دولت کافی است.

      پاسخ
  • فاطمه۲ مرداد, ۱۳۹۳ در ۲:۲۰ ق.ظ

    سلام ممنون از اطلاعات خوبتون.ما خودمون یه دختر ۴ساله داریم اما من تمایل زیادی دارم که سرپرستی یه بچه ۵،۶ساله. رو قبول کنم فرقی هم نمیکنه دائم یا موقت.این پروسه چقدر طول میکشه و آیا من خودم میتونم مراحل قانونیشو طی کنم یا حتما باید همسرم حضور داشته باشه؟شما خودتون سرپرستی دائم رو پیشنهاد میکنید یا موقت رو؟

    پاسخ
    • مدير سايت۳ مرداد, ۱۳۹۳ در ۴:۱۱ ب.ظ

      درخواست باید به صورت مشترک باشد. برای سرپرستی موقت زمان زیادی نمی‌برد. اما سرپرستی دایم – فرزندخواندگی – زمان‌بر است و برای شما که فرزند دارید، هر چند از نظر قانونی ممکن است اما در عمل تقریبن احتمالش صفر است.
      ‍پیشنهاد سرپرستی موقت یا دایم برای من ممکن نیست. این امر به شرایط شما بستگی دارد و نمی‌توان از را دور نسخه پیچید.

      پاسخ
  • زري۳ مرداد, ۱۳۹۴ در ۷:۲۳ ب.ظ

    سلام،راستش من خودم بچه پسردارم،خیلی دوس دارم یه دختر به فرزندخواندگی قبول کنم که میگن نمیشه،گفتم خب امین موقت بچه میشم که اونم متاسفانه گفتن فعلا دادگاه حکم برا امین موقت شدن نمیده،حالانمیدونم چکارکنم؟خب بچه اگه بیاد تو خونواده ای که صلاحیت داره خیلی بهترازبهزیستیه که،چرا انقدسخت میگیرن؟اینا که کلی تحقیق میکنن پس چرا بازم اینقدر اذیت میکنن،خواهش میکنم منو راهنمایی کنین که ببینم ازچه راهی میتونم یه دختربچه ٣یا۴ساله رو بیارم بزرگ کنم؟خیلی ممنون ازمحبت شما

    پاسخ
    • مدير سايت۴ مرداد, ۱۳۹۴ در ۹:۵۵ ق.ظ

      طبق قانون واگذاری سرپرستی موقت کودک به شما ممکن است. گفته‌های مسئولان بهزیستی هم بر تشویق مردم به درخواست سرپرستی موقت کودکان بدسرپرست تاکید دارد. این که با شما در این زمین همکاری نمی‌کنند، جای تاسف دارد.
      اگر صلاح می‌دانید، موضوع را با جزییات بیشتر به ایمیل زیر بفرستید، ممکن است با توجه به آن بتوانم راهکاری برای پیشبرد کار به شما ارایه کنم.
      site@iranadoption.com

      پاسخ
  • ساناز۱۷ مرداد, ۱۳۹۴ در ۴:۲۵ ب.ظ

    سلام. من یه پسر یک سال و نیمه دارم و می خوام برای سرپرستی یه دختر سه یا چاهار ساله اقدام کنم. سوالی که دارم اینه اگه بچه ای رو به صورت امین موقت بپذیریم، آیا او در مدت زمانی که پیش ماست، با خانواده ی قبلیش در تماس خواهد بود؟ چون این خانواده ها معمولن مشکل دار هستند می ترسم که خانواده ی خودم دچار بحران بشه .. لطفن از مشکلات امین موقت شدن کمی بنویسید که بشه با چشم باز تصمیم گرفت.

    پاسخ
    • مدير سايت۱۷ مرداد, ۱۳۹۴ در ۱۰:۱۸ ب.ظ

      سرپرستی موقت به شما واگذار می‌شود، در مورد محرمانه بودن اطلاعات شما و عدم اطلاع والدین زیستی از بهزیستی سوال کنید. معمولن این اطلاعات محرمانه باقی می‌ماند. برخی والدین زیستی هم شرایط دسترسی به شما را ندارد. اعتیاد شدید یا زندانی بودن آنها این احتمال را بسیار کم می‌کند. بهتر است از بهزیستی سوال کنید تا از موارد مشابه برای شما بگویند.

      پاسخ

ارسال ديدگاه

لطفا نام خود را وارد كنيد! لطفا آدرس ايميل را صحيح وارد كنيد! لطفا پيام را وارد كنيد!