url4از روزهای اخیر که بحث امکان ازدواج سرپرست و فرزندخوانده خبرساز شده است که بگذریم، بسیاری از نتایجی که با گوگل کردن فرزندخواندگی دیده می‌شود، به محرمیت فرزندخوانده و والدینش از نگاه فقهی می‌پردازد. اما همه فقها چنین نگاهی ندارند و موضوع فرزندخواندگی را با نگاه مکانیکی به فقه بررسی نمی‌کنند. یوسف صانعی و محمد صادقی طهرانی (که در نوروز ۱۳۹۰ درگذشت) از جمله این فقها هستند.
یوسف صانعی از جمله فقهایی است که بر محرمیت فرزندخوانده با پدر و مادری که او را به فرزندی می‌گیرند، فتوا داده است. مبنای فقهی او نیز این است که کودک در دامان خانواده رشد می‌کند و اصل بر عدم وجود تجاذب جنسی بین آنهاست و گفتن این موضوع نیز برای کودک دشواری به همراه دارد و از این رو محرمیت بین فرزندخوانده و پدر و مادرش برقرار است. از نظر صانعی این محرمیت در خصوص عمو، عمه، دایی و خاله و دیگران همانند فرزند زیستی است. وی درباره حرمت یا جواز ازدواج فرزندخوانده و سرپرست حرفی نزده است اما با توجه به فتوای محرمیت همانند فرزند زیستی، ازدواج بین فرزندخوانده و سرپرست وی که پدر و مادر وی هستند، ناممکن خواهد بود.

محمد صادقی طهرانی از مجتهدان کمتر سرشناس نگاهی به شدت انتقادی به شیوه مرسوم فقها در استخراج احکام دارد. وی نیز بر محرمیت فرزندخوانده و والدینش فتوا داده است. از نظر صادقی طهرانی

کودکانی که به فرزندخواندگی در دامان کسانی به جز محارم خود تربیت می‌شوند، به ویژه اگر این جریان برایشان معلوم نباشد، این کودکان به آنان محرمند؛ زیرا آیاتی مانند: «القواعدُ مَنَ النِّساء اللّاتی لایَرجونَ نِکاحاً» و «أوِ التّابِعینَ غَیرِ اُولیِ الإربَهِ مِنَ الرِّجال» (نور،۶۰و۳۱) حکمت محرمیت را اصل عدم تجاذب جنسی میان مرد و زن دانسته است. بنابرین در صورتی که اطفالِ فرزندخوانده از هنگام شیرخوارگی یا مدتی پیش از بلوغ، (مثلاً چند ماه که از نظر عرفی، صدق پرورش یافتن محرز شود یعنی فرزندخوانده با سرپرستی ناپدری یا نامادری، در دامن مهر و محبّت آنان تربیت شود) تحت حضانت و تربیت مستمر افرادی غیر از محارم خود باشند، با مراعات قطعی اصل مذکور که تجاذب جنسی وجود نداشته باشد، به هنگام بلوغ جنسی، پسرِ حضانت شده (فرزندخوانده) به کلیه افراد اُناث؛ و دختر حضانت شده به همه افراد ذکور خانواده‌ای که متوالیاً با آنان زندگی کرده، محرم می‌باشد.

ممكن است اين موارد را هم بپسنديد!

۴ پاسخ

  • شمیم۲۹ آبان, ۱۳۹۲ در ۶:۱۷ ب.ظ

    این حکم رو به جلو رو پذیرفتم اما یه سوال حضرت امیر مومنان ع قبل از بلوغ تحت سرپرستی پیامبر ص قرار گرفت در خانه ی او بزرگ شد و بعدها با دختر او وخدیجه س ازدواج کرد حکم شرعی این ازدواج چی می شه ؟
    کاش این فقهای مثلا به روز و رو به جلو می دانستند چرا برخی نظراتشان باعث وهن شیعه می شود .
    کاش یکی می فهمید چرا برخی فقها مانند آیت ا… مدرسی اینگونه از این احکام فقهی مثلا جدید به جوش می آیند .

    • مدير سايت۳۰ آبان, ۱۳۹۲ در ۶:۰۵ ق.ظ

      من در این خصوص نظری ندارم و بهتر است از فقهایی که چنین فتوایی داده‌اند، پرسش شود. اما تا جایی که من می‌دانم پیامبر به دلیل تنگدستی ابوطالب، علی را در سن ۸ سالگی تحت تکفل گرفت و نه فرزندخواندگی. در اسلام اوردن علی می‌گویند که وی به خانه پیامبر آمد و دید که وی و خدیجه نماز می‌خوانند گفت این چه کاری است. پیامبر گفتند عبادت خداوند است و وی ایمان اورد. به این معناست که وی ترددش به خانه پیامبر زیاد بوده است نه این که فرزندخوانده وی بوده است.

  • شمیم۶ آذر, ۱۳۹۲ در ۹:۳۶ ب.ظ

    حضرت امیر ع قبل از ابلاغ رسالت پیامبر ص در خانه ی او بود .
    اما حداقل در قرآن کریم آمده که فرزند خوانده های شما مانند فرزندان شما نیستند و اتفاقا این یکسان نبودن در احکام محرمیت و … است و اینکه به همین دلیل تفاوت است که پیامبر ص با همسر مطلقه ی فرزندخوانده ی خود زید ازدواج نمود .

    • مدير سايت۷ آذر, ۱۳۹۲ در ۱۰:۲۸ ب.ظ

      عرض کردم من در این مورد اطلاع چندانی ندارم. اما به تازگی آقای مکارم شیرازی ازدواج با فرزندخوانده را شرعا جایز ندانسته است. خبرش در همین جا منتشر شده است. باید در این خصوص افراد به مراجع رجوع کنند.