توجه مراحل پزشکی قانونی که در اینجا عنوان شده است، برای ساکنان تهران است و ممکن است در شهرهای دیگر متفاوت باشد. هزینه‌ها ممکن است تغییر کرده باشند.

توجه داشته باشید منشی دادگاه ممکن است که با توجه به محل مجتمع قضایی که مراجعه کرده‌اید، شما را به پزشکی قانونی غرب، شمال یا جای دیگری معرفی کند. به مخاطب نامه که در روی پاکت نوشته شده است، توجهی نکنید و مستقیم به پزشکی قانونی مرکز بروید. پزشکی قانونی مرکز در ضلع جنوبی پارک شهر، خیابان بهشت، کوچه معراج است (کروکی). ابتدای کوچه معراج ساختمانی می‌بینید که روی آن نوشته شده است پزشکی قانونی. این ساختمان پزشکی قانونی جنوب است. از کنار این ساختمان عبور می‌کنید و کوچه را تا انتها می‌روید و بعد دست راست می‌پیچید. کمی جلوتر پزشکی قانونی مرکز قرار دارد.

گام اول: تشکیل پرونده و دریافت نامه معرفی به آزمایشگاه

وقتی به پزشکی قانونی مرکز می‌روید، با هم مراجعه کنید و مدارک زیر را همراه داشته باشید.

  • کارت ملی و کپی آن
  • شناسنامه و کپی از صفحه اول و دوم و اگر توضیحات دارد، از صفحه آخر
  • ۳ قطعه عکس
  • نامه دادگاه به پزشکی قانونی
  • کارت بانک برای پرداخت هزینه پزشکی قانونی. اگر کارت همراه نداشته باشید، مجبور می‌شوید برای واریز هزینه به بانک بروید.

مدارک را به مسئول پذیرش بدهید، فرمی به شما می‌دهند که باید تکمیل کنید. هزینه را پرداخت می‌کنید و یک رسید می‌گیرید. منتظر می‌مانید تا نام شما را بخوانند. یعد از حدود یک ربع نام‌‌تان را می‌خوانند و نامه‌هایی برای آزمایش اعتیاد وآزمایش بیماری‌های صعب‌العلاج به شما می‌دهند. به اتاق رییس پزشکی قانونی مرکز می‌روید و نامه‌ها را به مسئول دفتر ایشان می‌دهید تا مهر و امضا شود. پرسش‌های مرسوم این گام را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد.

  1. آزمایش اعتیاد شامل چه مواردی است؟ به طور معمول ۳ آزمایش اعتیاد به (۱) الکل، (۲) مواد مخدر و (۳) روان‌گردان‌ها در پزشکی قانونی انجام می‌شود. اما ممکن است قاضی هر سه آزمایش را درخواست نکرده باشد و یک یا دو اعتیاد را استعلام کرده باشد. پزشکی قانونی آزمایش‌هایی را که قاضی درخواست کرده باشد، انجام می‌دهد.
  2. بیماری‌های صعب‌العلاج را با چه آزمایش‌هایی می‌سنجند؟ پزشکی قانونی از آزمایشگاه می‌خواهد تا ابتلای شما به HIV و انواع هپاتیت را گزارش کند.
  3. هزینه‌ی پزشکی قانونی چقدر است؟ هزینه‌ی پزشکی قانونی به آزمایش‌های اعتیاد درخواستی قاضی بستگی دارد. اگر وی تنها اعتیاد به مواد مخدر را درخواست کرده باشد، هزینه‌ی پرداختی شما – برای دو نفرتان – ۱۲۴۰۰۰ تومان است. هزینه آزمایش اعتیاد به الکل برای هر نفر ۲۰۰۰۰ تومان و هزینه آزمایش اعتیاد به روان‌گردان‌ها برای هر نفر ۳۰۰۰۰ تومان است. توجه داشته باشید که هزینه‌ها ممکن است تغییر کرده باشند. این هزینه شامل هزینه آزمایش HIV و هپاتیت نمی‌شود و باید جداگانه به آزمایشگاه بپردازید.
  4. ساعت کار پزشکی قانونی مرکز چیست؟ پزشکی قانونی مرکز از ساعت ۸ صبح شروع به کار می‌کند و تا ۱۲ پذیرش دارد. اول وقت بروید تا فرصت داشته باشید همان روز گام‌های دوم و سوم را هم انجام بدهید.

گام دوم: انجام آزمایش اعتیاد

برای انجام آزمایش اعتیاد به پزشکی قانونی جنوب که در کنار پزشکی قانونی مرکز است، معرفی می‌شوید. به پذیرش آزمایشگاه مراجعه می‌کنید و نامه معرفی را به مسئول پذیرش می‌دهید. یک فرم ساده را پر می‌کنید. جلوی پنجره پذیرش می‌ایستید و با دوربین کوچکی از شما عکس گرفته می‌شود. بعد از مدتی شما را صدا می‌زنند و نمونه ادرار شما را می‌گیرند. مثل هم آزمایش‌های اعتیاد، فردی با مشاهده از اصل بودن ادرار شما اطمینان می‌یابد. کار دیگری نباید انجام بدهید. نتیجه‌ی آزمایش شما را روز بعد به پزشکی قانونی مرکز می‌دهند و نیازی به مراجعه مجدد شما نیست. ساعت کار این مرکز نیز ۸ تا ۱۲ است.

گام سوم: انجام آزمایش HIV و هپاتیت

این آزمایش‌ها باید در آزمایشگاهی دولتی یا دانشگاهی انجام شود. در همان نزدیکی یک آزمایشگاه هست که به دانشگاه پزشکی تهران وابسته است. این آزمایشگاه در خیابان بهشت بعد از روزنامه رسمی کشور است (کروکی). عجیب و غیرمنطقی است اما بیشتر آزمایشگاه‌های دولتی تا ساعت ۱۲ ظهر شما را پذیرش می‌کنند. اگر ۱۲:۰۱ برسید، باید بروید و فردا بازگردید. علاوه بر این آزمایشگاه دو آزمایشگاه دولتی دیگر هم در آن نزدیکی هست؛ آزمایشگاه درمانگاه فرهنگیان در ضلع شمالی پارک شهر و آزمایشگاه بیمارستان سینا. آنها هم تنها تا ۱۲ ظهر شما را پذیرش می‌کنند. در آزمایشگاه پس از پذیرش و پرداخت هزینه‌ی آزمایش، نمونه خون شما گرفته می‌شود. زمان تحویل نتیجه که ممکن است تا یک هفته هم طول بکشد، نتیجه‌ی آزمایش را در پاکتی دربسته و مهر شده دریافت می‌کنید. هزینه‌ی انجام آزمایش برای هر نفر ۷۴۰۰۰ تومان است.

آزمایشگاه بیمارستان هاشمی‌نژاد در نزدیکی میدان ونک (کروکی) نیز این آزمایش‌ها را انجام می‌دهد. این آزمایشگاه تا ساعت ۵ بعدازظهر هم شما را پذیرش می‌کند. این آزمایشگاه دستگاه کارت‌خوان ندارد، پول نقد کافی همراه داشته باشید.

گام چهارم: آزمایش سلامت روانی و جسمی و دریافت نامه برای دادگاه

وقتی پاسخ آزمایش HIV و هپاتیت را گرفتید، دوباره به پزشکی قانونی مرکز می‌روید. پاسخ آزمایش و رسیدی را که از همین جا گرفته‌اید به مسئول پذیرش می‌دهید. مدتی بعد نام‌تان را می‌خوانند. اول باید بروید معاینه روانی در طبقه‌ی دوم و بعدش برای معاینه‌ سلامت جسمی به طبقه‌سوم. بعد از انجام معاینات، به طبقه همکف که پذیرش است بازمی‌گردید و منتظر می‌مانید تا پاسخ استعلام‌ها به شما داده شود. پرسش‌هایی که ممکن است برای این گام و یا کل مسیر کارهای پزشکی قانونی در ذهن داشته باشید، در زیر پاسخ داده شده‌اند.

  1. معاینه روانی چگونه است؟ هر دوی شما به اتاق می‌روید و چند پرسش ساده که چند سال دارید، کجا درس خوانده‌اید و کار شما چیست و سابقه بیماری روانی داشته‌اید و … از شما می‌پرسند. خیلی سریع می‌گویند، مشکلی نیست و باید به طبقه سوم برای انجام معاینه جسمی بروید. ممکن است که شما را به صورت فردی معاینه کنند و پرسش‌های بیشتر و دیگری از شما بپرسند.
  2. معاینه جسمی چگونه است؟ مگر آزمایش‌هایی که انجام شده است برای سلامت جسمی انجام نشده است؟ آزمایش‌ها فقط برای HIV و هپاتیت است. این معاینه سرپایی و با دو تا سوال که آیا بیماری خاصی نداشته‌اید، به اتمام می‌رسد.
  3. معاینه و دریافت نامه‌ی استعلام چقدر طول می‌کشد؟ از پذیرش تا انجام هر دو معاینه روانی و جسمی حدود یک ساعت  یا کمی بیشتر طول می‌کشد. اما باید جدود ۲ ساعت منتظر بمانید تا نامه استعلام دادگاه که در آن هر نتیجه هر سه آزمایش اعتیاد، سلامت جسمی و سلامت روانی قید شده است، تایپ و امضا شود.
  4. آیا در تمام مراحل لازم است که هر دو نفر حضور داشته باشیم؟ در تمام مراحل جز گرفتن پاسخ آزمایش‌ از آزمایشگاه و دو ساعتی که منتظر دریافت نامه برای دادگاه از پزشکی قانونی مرکز هستید، باید هر دو نفرتان حضور داشته باشید.

گام‌های گرفتن پاسخ استعلام‌ از پزشکی قانون در تصویر زیر خلاصه شده است.

119